Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Vanaf 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Tegelijk met de Omgevingswet wordt ook gefaseerd de Wet Kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb) ingevoerd.
Het doel van de Wkb is om de bouwkwaliteit te verhogen. De Wkb geldt niet meteen voor alle bouwwerken. Als u na 1 januari 2024 uw voornemen tot bouwen indient, moet u rekening houden met de Wkb.
Nu toetsten uw gemeente of wij vooraf of uw bouwplan voldoet aan de bouwtechnische voorschriften. Vanaf 1 januari 2024 moet een kwaliteitsborger deze toets doen voor bouwwerken met een laag risico (Gevolgklasse I). Deze kwaliteitsborger moet u zelf inhuren.
De Wkb wordt gefaseerd ingevoerd
Deze wet wordt vanaf 1 januari 2024 stapsgewijs ingevoerd en geldt specifiek voor (ver)bouwplannen.
- Vanaf 1 januari 2024 geldt de wet voor nieuwbouwplannen voor weinig risicovolle bouwwerken.
- De ingangsdatum voor verbouwplannen voor weinig risicovolle bouwwerken is voor onbepaalde tijd uitgesteld.
Als initiatiefnemer huurt u een kwaliteitsborger in die toeziet op de kwaliteit van uw bouwplan. Daarmee verandert de rol van de gemeente of ODMH. Wij toetsen vooraf alleen nog op ruimtelijke aspecten. Ook controleren we de dossiers op volledigheid en beoordelen we het borgingsplan van de partijen in het bouwproces. Voorlopig geldt de Wkb alleen voor kleine bouwobjecten zoals bedrijfshallen en grondgebonden woningen.
Schorsing kwaliteitsborgers
Gebruikt uw bouwproject een kwaliteitsborger? Door de schorsing van drie kwaliteitsborgers kunnen sommige bouwprojecten vertraging oplopen. Controleer of uw kwaliteitsborger is getroffen en lees welke gevolgen dit kan hebben voor uw project.
Welke kwaliteitsborgers zijn geschorst?
De schorsing geldt voor de volgende kwaliteitsborgers:
- Borgings Combinatie Nederland (Heerlen), geschorst sinds 24 augustus 2026;
- Bureau Kwaliteitsborging B.V. (Amersfoort), geschorst sinds 25 augustus 2026;
- Stichting Bureau WKB (Tilburg), geschorst sinds 7 september 2026.
Wat betekent dit voor uw bouwproject?
Bij bouwprojecten die vallen onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) controleert een onafhankelijke kwaliteitsborger of een bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische regels.
Tijdens een schorsing mag een kwaliteitsborger geen controles uitvoeren en geen geldige verklaring afgeven. Zonder een actieve kwaliteitsborger mag de bouw daarom niet worden voortgezet.
De ODMH houdt namens de gemeenten toezicht. Wordt er toch doorgebouwd? Dan kan de ODMH handhavend optreden, bijvoorbeeld door de bouw stil te leggen. Welke gevolgen de schorsing heeft, verschilt per project en is afhankelijk van de bouwfase.
Veelgestelde vragen Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Let op! Het kan zijn dat u nog wel een omgevingsvergunning moet aanvragen voor een omgevingsplanactiviteit.
Bij de uitvoering van uw bouwproject moet u rekening houden met eventuele ’bijzondere lokale omstandigheden’. Deze kunnen namelijk van invloed zijn op het ontwerp van het bouwplan en het voldoen aan de bouwtechnische regels.
De kwaliteitsborger moet bepalen welke risico’s er zijn en welke maatregelen er moeten worden genomen om deze risico’s te voorkomen of te beperken.
Om meer inzicht te krijgen in de specifieke risico’s op uw bouwlocatie hebben de gemeenten beleid opgesteld. Om u ook te faciliteren in de toetsing aan dit beleid, stellen wij de ‘checklist bijzondere lokale omstandigheden’ via onderstaande link beschikbaar.
Checklist bijzondere lokale omstandigheden wkb
De checklist is bruikbaar voor projecten in de gemeenten: Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas
De kwaliteitsborger dient de bijzondere lokale omstandigheden, inclusief de daarbij behorende maatregelen, mee te nemen in de risicobeoordeling.
- Op de grond gebouwde woningen. Denk aan vrijstaande woningen, twee-onder-een-kapwoningen, rijtjeswoningen. Ook nevengebruiksfuncties van dergelijke woningen vallen dan onder gevolgklasse 1. Denk aan garages of kantoor aan huis. Woningen die niet op de grond zijn gebouwd of woningen in een woongebouw vallen niet onder gevolgklasse 1. Bijvoorbeeld een woongebouw met appartementen. Of een woning op een kantoorgebouw of winkelpand. Zorgwoningen en woningen voor kamergewijze verhuur (zoals studentenhuizen) vallen ook niet onder gevolgklasse 1.
- Woonboten en andere drijvende woningen. Ook nevengebruiksfuncties daarvan vallen dan onder gevolgklasse 1 (zoals kantoor aan huis).
- Op de grond gebouwde vakantiehuisjes en andere vakantieverblijven. Staan ze niet op de grond of liggen ze in een logiesgebouw (denk aan gebouw met vakantieappartementen of hotelkamers), dan vallen ze niet onder gevolgklasse 1.
- Bouwwerken van maximaal 2 bouwlagen met een industriefunctie. Bijvoorbeeld opslaghallen, veestallen, productiehallen, magazijnen, kassen of werkplaatsen. Ook nevengebruiksfuncties van dergelijke gebouwen vallen dan onder gevolgklasse 1. Denk aan een kantoor of een kantine bij een opslaghal. Kantoorgebouwen en winkelpanden vallen niet onder gevolgklasse 1.
- Bouwwerken van maximaal 2 bouwlagen met een industriefunctie die een nevengebruiksfunctie van een andere gebruiksfunctie zijn. Denk bijvoorbeeld aan het bouwen van een magazijn bij een winkel (winkelfunctie). Zo'n magazijn valt onder gevolgklasse 1, ook al valt de winkel zelf niet onder gevolgklasse 1.
- Bovengrondse infrastructurele werken voor langzaam verkeer tot maximaal 20 meter overspanning. Denk aan kleine bruggen voor fietsers, voetgangers, rolstoelgangers of bromfietsen. De bruggen mogen niet over een rijks- of provinciale weg liggen.
- Andere bovengrondse bouwwerken die geen gebouw zijn, tot maximaal 20 meter hoog. Denk aan kleine zendmasten, antennes, keermuren, walmuren, kademuren, gemalen of kleine windmolens. Waterkerende constructies (zoals stuwen en sluizen) vallen niet onder gevolgklasse 1.
- het een (voorbeschermd) monument betreft;
- er een gebruiksmelding nodig is voor het brandveilig gebruik van het bouwwerk;
- een gelijkwaardige maatregel voor brand- of constructieve veiligheid wordt toegepast;
- het een vergunningplichtige milieubelastende activiteiten betreft.
Wat moet u doen?
Controleer of uw bouwproject gebruikmaakt van een van de geschorste kwaliteitsborgers.
Is dat het geval? Dan heeft u in principe twee mogelijkheden:
- wachten tot de schorsing wordt opgeheven; of
- een andere actieve kwaliteitsborger inschakelen en deze wijziging melden via het Omgevingsloket.
Houd er rekening mee dat het inschakelen van een nieuwe kwaliteitsborger gevolgen kan hebben voor uw project. Een nieuwe kwaliteitsborger heeft eerdere bouwfasen mogelijk niet zelf gecontroleerd. Daardoor kan onzekerheid ontstaan over de eindbeoordeling van het bouwwerk.
Wat doet de ODMH?
De Omgevingsdienst Midden-Holland brengt momenteel in kaart welke bouwprojecten in de regio gebruikmaken van een geschorste kwaliteitsborger. Per dossier beoordelen wij welke gevolgen de schorsing heeft. Als dat nodig is, nemen wij contact op met initiatiefnemers, opdrachtgevers of aannemers.
Heeft u vragen?
Heeft u vragen over de schorsing of over de gevolgen voor uw bouwproject? Neem dan contact op met de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de ODMH.
Tip: houd uw zaaknummer of meldingsnummer bij de hand. Dan kunnen wij u sneller helpen.
Meer informatie
De actuele status van kwaliteitsborgers vindt u in het register van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB). Daar vindt u ook meer informatie over de opgelegde schorsingen.