Veelgestelde vragen natuurwater

Het officiële zwemwaterseizoen (in natuurwater) loopt van 1 mei tot 1 oktober.

De provincie wijst jaarlijks zwemlocaties in oppervlaktewater aan. Voor de beoordeling van nieuwe locaties wordt het 'Protocol Aanwijzen en Afvoeren zwemlocaties' gevolgd. De Omgevingsdienst Midden-Holland beoordeelt een locatie op het te verwachten aantal zwemmers, tegenstrijdige functies, veiligheid, hygiëne, bereikbaarheid en beheer. De waterbeheerder adviseert of er voldoende waterkwaliteit te realiseren is.

Op zwemwater.nl vindt u informatie over zwemmen in natuurwater. Wij raden u aan om alleen te zwemmen op officiële zwemlocaties en de waterkwaliteit vooraf te checken op deze website of via de zwemwater app (Apple en Android). Op de officiële locaties houdt de overheid de waterkwaliteit, veiligheid en hygiëne in de gaten. Als er bijzonderheden zijn, zoals een waarschuwing of negatief zwemadvies door bijvoorbeeld blauwalgen, staat dit op zwemwater.nl aangegeven.

Kijk vóór het zwemmen altijd op zwemwater.nl of bel de zwemwatertelefoon (0800 9036) om te checken of het zwemwater op dit moment in orde is. Op de zwemlocatie zelf vindt u informatie op de blauwe zwemwaterborden.

Zelf kunt u letten op een afwijkende kleur, sterke geur, schuim en troebel water. Dit zijn signalen die kunnen wijzen op verminderde waterkwaliteit. Vooral groen water kan wijzen op de aanwezigheid van blauwalgen.

Twijfelt u aan de waterkwaliteit of is er een waarschuwing of negatief zwemadvies afgegeven? Ga dan niet zwemmen.

Er zijn veel verschillende soorten blauwalgen. Blauwalgen zijn niet altijd zichtbaar met het blote oog. Water kan er redelijk normaal uitzien, terwijl er toch teveel blauwalgen aanwezig zijn om veilig te kunnen zwemmen. Mogelijke tekenen van blauwalg zijn:

• een blauwgroene, felgroene, roodbruine of donkerbruine kleur van het water;
• een drijvende of schuimachtige laag op het wateroppervlak, vooral bij warm en rustig weer;
• als het water eruit ziet alsof er erwtensoep, verf of als er groene drab op ligt;
• een onaangename geur.

Blauwalgen kunnen voorkomen bij uiteenlopende watertemperaturen. Ze groeien het snelst bij watertemperaturen tussen de 20°C en 30°C, maar kunnen ook bij lagere temperaturen aanwezig zijn.

In sommige plassen zijn de omstandigheden voor blauwalgen gunstiger dan in andere plassen. Blauwalgen groeien vooral goed in voedselrijk water met veel fosfaat en stikstof, bij warm weer en weinig stroming. Als deze omstandigheden regelmatig voorkomen, kunnen blauwalgen na de winter opnieuw gaan groeien. In plassen met minder voedingsstoffen, meer doorstroming of andere minder gunstige omstandigheden ontstaan blauwalgen minder snel.

Kinderen hebben vaak meer contact met water dan volwassenen. Zij spelen langer in het water, zwemmen vaker dicht bij de oever waar blauwalgen zich kunnen ophopen en slikken tijdens het spelen en zwemmen vaker water in. Daardoor worden zij meer blootgesteld aan eventuele blauwalgen en de giftige stoffen die blauwalgen kunnen produceren. Daarom adviseren we om met kinderen extra voorzichtig te zijn bij mogelijke aanwezigheid van blauwalgen.

Ja, blauwalgen kunnen gevaarlijk en in sommige gevallen zelfs levensbedreigend zijn voor honden. Honden kunnen tijdens het zwemmen of door het drinken van water met blauwalgen worden blootgesteld aan gifstoffen. Laat uw hond daarom niet zwemmen in of drinken van water waarin blauwalgen (mogelijk) aanwezig zijn. Spoel uw hond af als deze toch in verdacht water heeft gezwommen en neem contact op met een dierenarts als uw hond ziekverschijnselen vertoont.

Mogelijke symptomen zijn onder andere braken, diarree, sloomheid, spiertrillingen, benauwdheid, oog- of huidirritatie en problemen met de coördinatie.

De Omgevingsdienst Midden-Holland werkt samen met de provincie en gemeenten aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Bij officieel aangewezen zwemlocaties in natuurwater in Zuid-Holland houdt de ODMH toezicht op de naleving van wet- en regelgeving rondom veiligheid en hygiëne.

Op basis van waterkwaliteitsmetingen en adviezen van waterschappen en  Rijkswaterstaat stelt de ODMH waarschuwingen in, een negatief zwemadvies of soms een zwemverbod. Deze actuele informatie over zwemwater is te vinden op zwemwater.nl, de blauwe informatieborden bij de zwemlocaties en via de zwemwatertelefoon (0800 9036). Zo zorgen we ervoor dat mensen goed geïnformeerd zijn en veilig kunnen recreëren in en rond het water.

Tijdens het zwemseizoen, van 1 mei tot 1 oktober, controleren de waterschappen en Rijkswaterstaat de waterkwaliteit van officiële zwemlocaties. De waterschappen doen dit elke twee weken en Rijkswaterstaat afhankelijk van de locatie tweewekelijks of maandelijks. De Omgevingsdienst Midden-Holland beoordeelt elke twee weken de waterkwaliteit van de zwemlocaties in Zuid-Holland op visuele basis en controleert de locaties op veiligheid en hygiëne. Op basis hiervan nemen we als het nodig is contact op met de waterbeheerder of de beheerder van de locatie.

Als er een waarschuwing of negatief zwemadvies geldt, wordt een zwemwaterlocatie wekelijks gecontroleerd. Het waterschap of Rijkswaterstaat neemt dan wekelijks monsters van het water. De Omgevingsdienst Midden-Holland past, als dit nodig is, het zwemadvies aan op zwemwater.nl en de zwemwaterborden op de locatie.

Vóór de start van elk zwemseizoen krijgt iedere zwemlocatie een kwaliteitsklasse: uitstekend, goed, aanvaardbaar of slecht. Deze kwaliteitsklasse wordt vastgesteld op basis van de meetresultaten van de laatste vier zwemseizoenen.

Deze vierjarige beoordeling geeft een beeld van de gemiddelde zwemwaterkwaliteit van een locatie. Een locatie met de klasse uitstekend of goed voldoet over deze periode beter aan de normen voor zwemwaterkwaliteit dan een locatie met de kwalificatie aanvaardbaar of slecht.

De manier waarop deze kwaliteitsklasse wordt bepaald, is vastgelegd in de Europese Zwemwaterrichtlijn.

Actuele waterkwaliteit

Tijdens het zwemseizoen (van 1 mei tot 1 oktober) controleert het waterschap ongeveer elke twee weken de waterkwaliteit. De resultaten van deze metingen staan op zwemwater.nl.

Voldoet het water niet aan de kwaliteitseisen? Op basis van de meetresultaten, waarneming ter plaatse en de mogelijke gezondheidsrisico's voor zwemmers, volgt of een controlemeting of direct een waarschuwing of negatief zwemadvies. Ook na meldingen van bijvoorbeeld zwemmersjeuk, kan er een waarschuwing of negatief zwemadvies volgen.

Op zwemwater.nl en op de borden bij de zwemlocatie zie je de laatste informatie over het zwemwater.

Naar welk oordeel moet ik kijken als ik wil gaan zwemmen?

Zowel de waterkwaliteitsklasse als de actuele metingen geven waardevolle informatie over de waterkwaliteit:

• De vierjarige kwaliteitsklasse laat zien hoe de gemiddelde waterkwaliteit op een locatie is.
• De actuele zwemwaterkwaliteit laat zien of het water op dit moment veilig is om in te zwemmen.

Controleer daarom altijd de actuele situatie op zwemwater.nl voordat je gaat zwemmen.

Er zijn vier soorten meldingen:

• Waarschuwing: dit geeft aan dat zwemmen op deze zwemlocatie een risico op gezondheidsklachten met zich meebrengt of dat er een onveilige situatie is. Op het bord bij de zwemwaterlocatie en op zwemwater.nl wordt uitgelegd waarom de maatregel geldt. Zwemmen is toegestaan, maar kwetsbare groepen zoals jonge kinderen en ouderen kunnen beter een andere locatie kiezen.
  

• Negatief zwemadvies: er is een verhoogd risico op gezondheidsklachten. Zwemmen wordt iedereen afgeraden. Op het blauwe informatiebord bij de zwemlocatie en op zwemwater.nl wordt het advies gegeven om niet te gaan zwemmen met daarbij de reden.
  

• Zwemverbod: bij een zwemverbod zijn er risico's voor de gezondheid of veiligheid van zwemmers. Zwemmers worden geïnformeerd over de situatie via borden op de locatie en zwemwater.nl. Zwemmen mag niet. Een verbod kan worden gehandhaafd door de politie.
  

• Nader onderzoek: bij een overschrijding van de normen wordt een controlemonster genomen. Tot de resultaten van deze extra bemonstering bekend zijn, wordt de status ‘nader onderzoek’ aan de zwemlocatie gegeven.